ผสมสีออนไลน์: ลองผสม 2–3 สีก่อนลงมือจริง

เลือกสี 2–3 สีแล้วเลื่อนสัดส่วน เครื่องมือนี้จะบอกทันทีว่าผสมแล้วได้สีอะไร ทั้งแบบสีทา (สีน้ำ สีโปสเตอร์ สีอะคริลิก) และแบบแสงบนหน้าจอ ใต้เครื่องมือมีตารางผสมสีอะไรได้สีอะไรที่ใช้บ่อย เรื่องแม่สี และเทคนิคผสมให้ได้สีตามที่ต้องการ

ผสมสีอะไรได้สีอะไร: ตารางที่ใช้บ่อย

ผลในคอลัมน์ "ได้สี" เป็นผลของการผสมสีทาตามที่สอนในวิชาศิลปะ กดปุ่มลองผสมเพื่อใส่สูตรนั้นลงในเครื่องมือด้านบน แล้วปรับสัดส่วนต่อได้

ส้มกับน้ำเงินก็เป็นคู่ตรงข้ามที่ผสมแล้วได้สีหม่นออกน้ำตาลหรือเทา แต่ผลจริงเปลี่ยนไปตามเฉดน้ำเงินที่ใช้มาก บนจอจึงอาจออกเขียวหม่น เราเลยไม่ใส่ไว้ในตาราง

แม่สีและการผสมสีขั้นที่ 1, 2 และ 3

ในวิชาศิลปะของไทย แม่สีหรือสีขั้นที่ 1 มีสามสี คือ แดง เหลือง น้ำเงิน ระบบนี้เรียกสั้นๆ ว่า RYB สามสีนี้ผสมจากสีอื่นไม่ได้ แต่ผสมกันเองได้อีกหลายสี

• สีขั้นที่ 2 ได้จากแม่สีสองสีผสมกันเท่าๆ กัน: แดง + เหลือง = ส้ม, เหลือง + น้ำเงิน = เขียว, แดง + น้ำเงิน = ม่วง
• สีขั้นที่ 3 ได้จากแม่สีหนึ่งสีผสมกับสีขั้นที่ 2 ที่อยู่ติดกันบนวงล้อสี มี 6 สี คือ ส้มแดง ส้มเหลือง เขียวเหลือง เขียวน้ำเงิน ม่วงน้ำเงิน และม่วงแดง

วางแม่สี 3 สี สีขั้นที่ 2 อีก 3 สี และสีขั้นที่ 3 อีก 6 สีเรียงเป็นวงกลม จะได้วงล้อสี 12 สีที่ใช้หาคู่สีที่เข้ากันต่อได้

งานพิมพ์และหน้าจอใช้แม่สีคนละชุด เครื่องพิมพ์ใช้ฟ้า (cyan) ม่วงแดง (magenta) และเหลือง เรียกว่า CMY แล้วเติมดำ (K) เพื่อให้ได้ดำสนิท ส่วนหน้าจอใช้แสงสีแดง เขียว น้ำเงิน หรือ RGB สามระบบนี้ไม่ได้ขัดกัน แต่ละระบบเหมาะกับวัสดุของมันเอง

ผสมสีทากับผสมแสงต่างกันอย่างไร

สีทาผสมแบบลบแสง (subtractive) เนื้อสีแต่ละชนิดดูดแสงบางช่วงไว้และสะท้อนส่วนที่เหลือกลับมาเข้าตา ผสมเนื้อสีหลายชนิดเข้าด้วยกัน แสงก็ถูกดูดออกไปมากขึ้น สีจึงเข้มขึ้นและหม่นลง ผสมแม่สีทั้งสามจึงได้น้ำตาลหรือเทาเข้ม ไม่ใช่สีขาว

แสงบนจอผสมแบบบวกแสง (additive) แสงแต่ละสีบวกกันจนสว่างขึ้น แดงกับเขียวบนจอรวมกันได้เหลือง และแดง เขียว น้ำเงินเต็มที่รวมกันได้ขาว ลองใส่ #FF0000 กับ #00FF00 ในเครื่องมือด้านบนแล้วดูช่อง "ถ้าเป็นแสงบนจอ" ได้เลย

ช่องที่สามคือค่าเฉลี่ยตัวเลข RGB ตรงๆ เว็บผสมสีหลายเว็บใช้วิธีนี้ ซึ่งไม่ตรงกับทั้งสีทาและแสง ตัวอย่างชัดที่สุดคือน้ำเงินกับเหลือง ค่าเฉลี่ยได้เทาอมเขียว ขณะที่สีทาจริงได้เขียว เราแสดงช่องนี้ไว้ให้เห็นความต่าง ไม่แนะนำให้ใช้เป็นคำตอบ

เทคนิคผสมสีให้ได้สีตามที่ต้องการ

1. เริ่มจากสีอ่อน แล้วค่อยเติมสีเข้ม: สีเข้มอย่างน้ำเงินหรือดำกลบสีอ่อนเร็วมาก แตะเพิ่มทีละนิดจะไม่ต้องเทสีทิ้ง
2. ทำให้สีหม่นลงด้วยสีตรงข้าม แทนสีดำ: ใส่เขียวนิดหน่อยในแดงจะได้แดงหม่นที่ยังดูเป็นธรรมชาติ สีดำมักทำให้สีดูทึบ
3. อยากได้สีอ่อนให้ใช้ขาว อยากได้สีเข้มให้ใช้สีที่เข้มกว่าในโทนเดียวกัน: เช่น ทำเหลืองให้เข้มด้วยส้มหรือน้ำตาลนิดหน่อย ถ้าใช้ดำ เหลืองจะออกเขียว
4. ผสมทีละน้อยแล้วจดสัดส่วน: ใช้ช้อนหรือหยดเป็นหน่วย จดไว้ว่ากี่ส่วนต่อกี่ส่วน ถึงเวลาต้องผสมเพิ่มจะได้สีเดิม
5. รอให้แห้งก่อนตัดสินใจ: สีอะคริลิกแห้งแล้วมักเข้มขึ้น สีน้ำแห้งแล้วอ่อนลง ทาตัวอย่างบนกระดาษชนิดเดียวกับงานจริง

ถ้าเป้าหมายคือสีอ่อนแบบพาสเทล ดูรหัสสีพาสเทลและวิธีผสมสีขาวได้ในอีกหน้า

เครื่องมือนี้คำนวณผลผสมสีอย่างไร

ช่องสีทาใช้หลักว่าเนื้อสีแต่ละชนิดกรองแสงออกไปส่วนหนึ่ง ค่าแดง เขียว น้ำเงินของสีที่ผสมจึงคูณกัน เราคำนวณเป็นค่าเฉลี่ยเรขาคณิตตามสัดส่วน และกันไม่ให้ช่องใดเป็นศูนย์ เพราะสีทาจริงสะท้อนแสงทุกช่วงอย่างน้อยนิดหนึ่ง วิธีนี้ให้ผลใกล้สีทามากกว่าค่าเฉลี่ยธรรมดา น้ำเงินกับเหลืองจึงได้เขียว และแม่สีทั้งสามได้น้ำตาล

ถึงอย่างนั้นก็ยังเป็นค่าประมาณ การคำนวณที่แม่นกว่านี้ต้องรู้ว่าเนื้อสีแต่ละชนิดดูดและกระเจิงแสงแต่ละความยาวคลื่นอย่างไร ซึ่งเป็นหลักของทฤษฎี Kubelka–Munk ข้อมูลนี้ไม่มีอยู่ในรหัส HEX ของสี เราจึงแนะนำให้ใช้ผลบนจอเป็นทิศทาง แล้วผสมจริงทีละน้อยก่อนเสมอ ส่วนช่องแสงคำนวณด้วยการบวกค่าแสงแบบเชิงเส้น (linear sRGB) แล้วแปลงกลับเป็นรหัสสี

คำถามที่พบบ่อย

แม่สีมีกี่สี

ในวิชาศิลปะ แม่สีหรือสีขั้นที่ 1 มี 3 สี คือ แดง เหลือง น้ำเงิน ผสมกันได้สีขั้นที่ 2 คือ ส้ม เขียว ม่วง ส่วนงานพิมพ์ใช้แม่สี ฟ้า (cyan) ม่วงแดง (magenta) เหลือง และหน้าจอใช้แม่สีของแสง แดง เขียว น้ำเงิน

สีอะไรผสมกันได้สีน้ำตาล

ผสมแม่สีทั้งสามในปริมาณใกล้กันจะได้น้ำตาล หรือผสมสีคู่ตรงข้ามกัน เช่น ส้มกับน้ำเงิน แดงกับเขียว ถ้าน้ำตาลออกเขียวให้เติมแดง ออกแดงให้เติมเขียวหรือน้ำเงินนิดหน่อย

ทำไมผสมสีน้ำเงินกับเหลืองแล้วได้เขียวหม่น

สีทาผสมกันแบบลบแสง เนื้อสีแต่ละชนิดดูดแสงบางช่วงออก ยิ่งผสมมากแสงที่สะท้อนกลับยิ่งน้อย สีจึงหม่นลง น้ำเงินที่อมม่วงอย่างอัลตรามารีนจะให้เขียวหม่นกว่าน้ำเงินที่อมเขียว ถ้าต้องการเขียวสด ใช้น้ำเงินอมเขียวกับเหลืองมะนาว

ผลผสมสีบนหน้าจอตรงกับสีจริงไหม

ไม่ตรงทุกครั้ง เครื่องมือนี้ประมาณผลจากค่า RGB ของสีบนจอ แต่สีจริงขึ้นกับเนื้อสีของแต่ละยี่ห้อ ความหนาที่ทา และกระดาษ ใช้ผลบนจอเป็นทิศทาง แล้วลองผสมจำนวนน้อยบนกระดาษก่อนผสมจริง

อ่านเพิ่มเติม

หลักการผสมสีแบบลบแสงและบวกแสง: Subtractive color และ Additive color (Wikipedia) แม่สีในแต่ละระบบ: Primary color (Wikipedia)